Zawołania szympansów mają szczególne znaczenie dla ludzkiego mózgu

10 grudnia 2025, 11:17

Głos jest dla nas podstawowym środkiem komunikacji. Okazuje się jednak, że nasze mózgi nie są wyczulone jedynie na ludzką mowę. Naukowcy z Uniwersytetu w Genewie (UNIGE) wykazali, że niektóre obszary kory słuchowej ludzkiego mózgu w szczególny sposób reagują na wokalizacje szympansów – naszych najbliższych kuzynów zarówno pod względem filogenetycznym, jak i akustycznym. Odkrycie otwiera nowe możliwości w badaniu pochodzenia rozpoznawania głosu i poznania ewolucji mowy.



Liście szpinaku nadzieją dla chorych na zespół suchego oka

20 maja 2026, 08:47

Zespół sucha oka dotyka ponad 1,5 miliarda ludzi na całym świecie. To nie tylko chwilowy dyskomfort, choroba prowadzi do bliznowacenia rogówki, chronicznego bólu i wrażliwości na światło, a badania łączą ją z depresją i obniżoną produktywnością. Obecne leki, choć skuteczne, są drogie i nierzadko powodują skutki uboczne utrudniające długotrwałe stosowanie. U podstaw choroby leży stan zapalny rogówki, który wyzwala agresywne chemicznie cząsteczki, reaktywne formy tlenu (ROS). Zdrowe oko neutralizuje je dzięki zredukowanej formie NADPH (fosforan dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego) – jednak w chorym oku poziom ROS przerasta naturalne mechanizmy obronne, co nakręca spiralę uszkodzeń.


Światło na krzemie

18 września 2006, 10:57

Naukowcy firmy Intel oraz Uniwersytetu Kalifornijskiego stworzyli układ krzemowy, który jest w stanie generować wiązkę światła laserowego. Odkrycie to umożliwi wykorzystanie wiązek laserowych jako nośników sygnałów przesyłanych pomiędzy układami wewnątrz komputera, zastępując wykorzystywane do tej pory drukowane ścieżki.


© Ke Hu i John Murraylicencja: Creative Commons

Toxoplasma gondii wpływa na płeć dziecka

19 lutego 2007, 11:35

Rodzice na całym świecie zastanawiają się nad płcią dziecka: czy urodzi się chłopczyk, czy dziewczynka. Czesi odkryli natomiast ostatnio, że obecność w tkankach ciężarnej pierwotniaka Toxoplasma gondii zwiększa prawdopodobieństwo przyjścia na świat syna.


© Barbara Mürdterlicencja: Creative Commons

Męska ciąża urojona

21 czerwca 2007, 12:46

Naukowcy z Uniwersytetu św. Jerzego w Londynie twierdzą, że kiedy partnerka spodziewa się dziecka, u niektórych mężczyzn mogą występować objawy ciąży urojonej, w tym poranne nudności, skurcze, bóle krzyża oraz wzdęcia. Jest to fenomen znany jako zespół couvade.


Ważne, żeby być lepszym

23 listopada 2007, 11:51

To, jak dobrze czuje się mężczyzna, otrzymując wypłatę, zależy od tego, ile zarabiają jego współpracownicy. Jeśli jest opłacany lepiej od pozostałych, w jego mózgu aktywują się centra nagrody. Wg teorii ekonomicznych, najbardziej wpływowym czynnikiem powinna być absolutna, a nie relatywna wysokość pensji. Tak jednak nie jest...


© Ed Fladung

Gracz - zdrowy fizycznie, niekoniecznie psychicznie

19 września 2008, 10:43

W powszechnie panującej opinii, miłośnik gier komputerowych, który całe dnie spędza przed ekranem, szybko zamieni się w otyłego okularnika o słabej kondycji.


Najszybszy skaner na świecie

22 marca 2010, 10:43

Na Uniwersytecie Tokijskim powstał najszybszy na świecie skaner książek. Urządzenie pracuje z zawrotną prędkością... 200 stron na minutę. Jego twórca ma nadzieję, że posłuży on do szybkiego przenoszenia na formę cyfrową japońskiej mangi.


Zapraszamy na Małopolską Noc Naukowców 2011

19 września 2011, 08:15

W najbliższy piątek, 23 września, odbędzie się piąta już edycja Małopolskiej Nocy Naukowców. Impreza, której celem jest popularyzacja nauki wśród mieszkańcow Małopolski, przybliżenie dzieciom i młodzieży zawodu naukowca oraz zachęcenie ich do wybrania kariery naukowej, odbędzie się w czterech miastach: Krakowie, Tarnowie, Nowym Sączu i Niepołomicach


Najstarszy kompletny zwój z Torą

29 maja 2013, 12:53

Naukowcy z Uniwersytetu w Bolonii zidentyfikowali najstarszy kompletny zwój z Torą. Zwój stanowi część tutejszego księgozbioru, ale dotąd niewłaściwie go katalogowano. Jak wyjaśnia prof. Mauro Perani, zakładano, że Tora jest sporo młodsza.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk